Ogólne zasady organizacji komputerowego stanowiska pracy
Przed przystąpieniem do organizacji komputerowego stanowiska pracy należy zadbać o właściwe przygotowanie pomieszczeń. Dopiero po odpowiednim przygotowaniu przestrzeni biurowej można przystąpić do organizacji samego stanowiska pracy.
Pierwszym krokiem powinno być więc zadbanie o odpowiednio dużą przestrzeń, wielkość powierzchni biurowej uzależniona jest od liczby pracowników; przyjmuje się, że na każdego z nich powinny przypadać około 4m2, natomiast wysokość pomieszczeń nie może wynosić mniej niż 3 metry. Odległość, między równolegle do siebie ustawionymi komputerami ma wynosić 60 centymetrów, stanowiska muszą być ustawione tak, by każdy z pracowników miał dostęp do dziennego światła. Jeżeli jest to nie możliwe, to natężenie sztucznego oświetlenia musi być zgodne z normami ISO. Idealna sytuacja ma miejsce wówczas, gdy każde stanowisko komputerowe znajduje się na bezokiennej ścianie, ustawione bokiem do okna tak, by światło padało z lewej strony. Ważne jest jednak, by od ekranu monitora nie odbijało się ani światło dzienne, ani sztuczne. Wnętrze, jeżeli nie jest wyposażone w klimatyzator, należy wietrzyć co 3-4 godziny, dobrze jest również zadbać o rośliny doniczkowe i żaluzje okienne, które ochronią pomieszczenie przed zbytnim nagrzaniem w okresie letnim.
Równie dużo przygotowań, jak organizacja przestrzeni biurowej, wymaga również organizacja stanowiska pracy. Przed przystąpieniem do zakupu komputera i mebli biurowych należy sobie uświadomić, że pozycja siedząca nie jest pozycją naturalną i powoduje obciążenie mięśni grzbietu i kręgosłupa. Dlatego też dobór mebli, zwłaszcza foteli, musi być bardzo staranny. Fotel powinien być obrotowy, stabilny, posiadać podłokietniki, możliwość zmiany kąta ustawienia oparcia i, co najważniejsze, możliwość regulacji wysokości tak, aby każdy pracownik, niezależnie od wzrostu, mógł dobrać dla siebie odpowiednią wysokość. Pracownik nie może siedzieć zgarbiony! Siedzisko fotela ma być pokryte miękkim (ale nie za miękkim), sprężystym materiałem. Odległość między tułowiem a biurkiem to ok. 10-15 centymetrów.
Przyjmuje się, że blat biurka musi mieć szerokość od 70 do 90, a długość od 120 do 150 centymetrów. Nie może odbijać światła, preferowane się zatem blaty jasne i matowe. Pod biurkiem nie powinny stać żadne urządzenia, pracownik musi bowiem mieć miejsce na swobodne ustawienie nóg. Najlepiej pod kątem prostym (900). Najistotniejszą rolę odgrywają jednak – jak w wielu przypadkach – względy użytkowe i wszystko uzależnione jest w dużej mierze od indywidualnych preferencji. Innymi słowy, jednym pracownikom mogą przeszkadzać rzeczy, które nie będą przeszkadzały innym i odwrotnie. Rolą pracodawcy jest w takim wypadku zadbanie o optymalnie najlepsze warunki pracy, jak również o to, aby wszelkie utrudnienia były łatwe do usunięcia.
Uwaga: na biurku powinny bez problemu zmieścić się (a) monitor, (b) klawiatura z myszką, a także notatki pracownika.
(a) Monitor. Powinien być duży, szybkość odświeżania należy ustawić co najmniej na 85Hzw, a rozdzielczość nie mniejszą niż 1024x768. Pracownika należy uczulić, by – jeżeli nie ma takiej konieczności – stosował ciemne pismo na jasnym tle: preferowane są czcionki czytelne (np. Times New Roman, Arial itp.) i nie mniejsze niż 12-14 punktów. Monitor nie może stać na jasnym tle, odległość użytkownika od ekranu nie może być mniejsza niż 40 centymetrów (preferowane 70 centymetrów). Ponadto monitor powinien posiadać możliwość łatwego przechylania, przekręcania i obracania gwarantującego osiągnięcie najlepszego dla danego użytkownika kąta widzenia. W celu uzyskania optymalnego kąta widzenia należy przypilnować, by górna krawędź monitora znajdowała się trochę niżej niż poziom oczu użytkownika.
(b) Klawiatura. Powinna być usytuowana naprzeciwko ciała użytkownika. Dłonie muszą być uniesione na podstawce w celu zapobiegania chorobom nadgarstków, drętwieniu i bólom stawów. Nieprawidłowe ustawienie dłoni i nadgarstków prowadzi do poważnych schorzeń. Szczególnie ważne i – niestety – wielokrotnie lekceważone, są przerwy na gimnastykę palców i nadgarstków: strzepnięcie dłoni i rozciągnięcie palców pomaga je rozluźnić. Przyjmuje się, że kąt między ramieniem a przedramieniem opartym na podłokietniku na wynosić 900.
Jeżeli w biurze znajdują się komputery przenośne, które w zestawie nie posiadają myszki, to pracodawca powinien ją dokupić, ponieważ długa praca na panelu dotykowym (tzw. touchpad lub trackpad) jest niewygodna i mecząca dla nadgarstka. Prowadzi do drętwienia palców, a nawet utraty czucia w dłoni.
Obok zagrożeń związanych z nieprawidłowym przygotowaniem stanowiska pracy, istnieją również zagrożenia, na które nie mamy wpływu. Są to różnego rodzaju promieniowania (optyczne, podczerwone, magnetyczne, jonizujące i elektrostatyczne), jednak żadne z nich w nowoczesnych komputerach nie przekracza dopuszczalnych norm. Uciążliwy jest także kurz, który przyciągają monitory, dlatego przed rozpoczęciem pracy należy je przetrzeć. Nowy komputer powinien pracować przez kilka pierwszych dni licząc od dnia zakupu w dobrze wietrzonym pomieszczeniu, by ulotniły się wszystkie, bezwonne i szkodliwe gazy, które wydziela.
mk